همایش آروین البرز EAB JOURNAL 1 3 2025 12 09 Investigating the Effect of Institutional Ownership and Profitability on Financial Statement Reporting Delays in Tehran Stock Exchange بررسی تاثیر مالکیت نهادی و سودآوری بر تاخیر گزارش صورت های مالی در بورس اوراق بهادار تهران 107 122 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA مونس کارشناس ارشد رشته عمران گرایش سازه، موسسه آموزش عالی لیان بوشهر. (کارشناس املاک شهرداری). مرتضی کارشناس ارشد رشته حسابداری، موسسه آموزش عالی خرد بوشهر. 2025 12 07 The aim of this study is to analyze the effect of institutional ownership and profitability on the delay in reporting financial statements among companies listed on the Tehran Stock Exchange during the period 2017-2023. Financial reporting delay, as a key indicator of disclosure quality, represents the time gap between the end of the fiscal year and the date of publication of audited financial statements, and its increase can exacerbate information asymmetry, increase investor risk, and reduce market efficiency. Within the framework of agency theory, the existence of effective monitoring mechanisms such as institutional ownership can reduce managers' opportunistic behaviors in delaying information publication. Also, company profitability increases managers' motivation for timely disclosure by providing a positive signal to the market. The statistical population includes all non-financial companies active on the Tehran Stock Exchange, and sampling was carried out using systematic elimination. After data collection, analyses were performed using the multivariate regression method and panel data in Excel and EViews12 software. The Levine-Lin-Chu test was used to determine the stability of the data, and the F-limer and Hausman tests were used to select the appropriate model, the results of which confirmed the use of a random effects model. The problems of variance heterogeneity and autocorrelation were also considered in the models. The results showed that institutional ownership has a negative and significant effect on financial reporting delay; in such a way that increasing the share of institutional investors, by strengthening monitoring mechanisms and reducing managers' motivation to delay the publication of reports, leads to a reduction in reporting time. Also, company profitability is another influential variable that has a negative and significant relationship with reporting delay; this means that profitable companies publish their financial reports faster with the aim of sending a favorable signal to the market and improving shareholder confidence. From a policy perspective, the findings indicate the need to strengthen the role of institutional investors, improve the disclosure system, and develop efficient regulations to protect investors in order to increase the efficiency of the Iranian capital market by reducing financial reporting delays. هدف پژوهش حاضر تحلیل اثر مالکیت نهادی و سودآوری بر تأخیر گزارش صورت‌های مالی در میان شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۲ است. تأخیر گزارشگری مالی به‌عنوان شاخصی کلیدی در کیفیت افشا، بیانگر فاصله زمانی میان پایان سال مالی و تاریخ انتشار صورت‌های مالی حسابرسی‌شده است و افزایش آن می‌تواند موجب تشدید عدم‌تقارن اطلاعاتی، افزایش ریسک سرمایه‌گذاران و کاهش کارایی بازار شود. در چارچوب نظریه نمایندگی، وجود سازوکارهای نظارتی مؤثر همچون مالکیت نهادی می‌تواند از رفتارهای فرصت‌طلبانه مدیران در به‌تعویق‌انداختن انتشار اطلاعات بکاهد. همچنین سودآوری شرکت، با فراهم‌کردن زمینه علامت‌دهی مثبت به بازار، انگیزه مدیران برای افشا به‌موقع را افزایش می‌دهد. جامعه آماری شامل کلیه شرکت‌های غیرمالی فعال در بورس تهران است و نمونه‌گیری به روش حذف سیستماتیک انجام شده است. پس از جمع‌آوری داده‌ها، تحلیل‌ها با استفاده از روش رگرسیون چندمتغیره و داده‌های تابلویی در نرم‌افزارهای Excel و EViews12 انجام شد. برای تعیین مانایی داده‌ها از آزمون لوین–لین–چو و برای انتخاب مدل مناسب از آزمون‌های F لیمر و هاسمن استفاده شد که نتایج آن‌ها مؤید استفاده از الگوی اثرات تصادفی بود. همچنین مسئله ناهمسانی واریانس و خودهمبستگی در مدل‌ها لحاظ گردید. نتایج نشان داد مالکیت نهادی اثر منفی و معناداری بر تأخیر گزارشگری مالی دارد؛ به‌گونه‌ای که افزایش سهم سرمایه‌گذاران نهادی، با تقویت سازوکارهای نظارتی و کاهش انگیزه مدیران برای تأخیر در انتشار گزارش‌ها، منجر به کاهش زمان گزارشگری می‌شود. همچنین سودآوری شرکت، متغیر اثرگذار دیگری است که رابطه‌ای منفی و معنادار با تأخیر گزارشگری دارد؛ بدین معنا که شرکت‌های سودآور با هدف ارسال علامت مطلوب به بازار و ارتقای اعتماد سهامداران، گزارش‌های مالی خود را سریع‌تر منتشر می‌کنند. یافته‌ها از منظر سیاست‌گذاری حاکی از ضرورت تقویت نقش سرمایه‌گذاران نهادی، بهبود نظام افشا و تدوین مقررات کارآمد برای حمایت از سرمایه‌گذاران است تا با کاهش تأخیر گزارشگری مالی، کارایی بازار سرمایه ایران افزایش یابد. /downloadfilepdf/286256