**چکیده** مدیریت ریسک به‌عنوان یکی از ارکان اساسی تعالی سازمانی در مراکز خدمات صحی و درمانی مطرح شده است؛ زیرا به‌طور مستقیم بر ارائه خدمات باکیفیت تأثیر گذاشته و موجب افزایش رضایت بیماران می‌شود. در عصر حاضر که نظام‌های مراقبت صحی با پیچیدگی‌های روزافزون، پیشرفت‌های فناوری و افزایش انتظارات بیماران روبه‌رو هستند، به‌کارگیری راهبردهای مؤثر مدیریت ریسک برای کاهش خطاهای بالینی، تقویت سازوکارهای ایمنی و بهینه‌سازی فرآیندهای عملیاتی امری ضروری به شمار می‌رود. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و با روش توصیفی ـ همبستگی بوده و در شفاخانه تخصصی قلب هرات، افغانستان انجام شده است. هدف اصلی این تحقیق، بررسی تأثیر شیوه‌های مدیریت ریسک بر کیفیت خدمات صحی با در نظر گرفتن رضایت بیماران به‌عنوان متغیر میانجی است. جامعه آماری پژوهش شامل مدیران شفاخانه، پزشکان، پرستاران و بیماران بود. نمونه‌ای متشکل از ۱۵۰ نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس و بر اساس فرمول کوکران برای جوامع نامحدود انتخاب گردید. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌ای چندبخشی بود که از چهار قسمت تشکیل شده است: بخش اول، پرسشنامه محقق‌ساخته برای جمع‌آوری اطلاعات جمعیت‌شناختی؛ بخش دوم، مقیاس مدیریت ریسک مبتنی بر پیشینه پژوهش؛ بخش سوم، پرسشنامه استاندارد **SERVQUAL** برای سنجش ابعاد کیفیت خدمات شامل عوامل ملموس، قابلیت اعتماد، پاسخگویی، اطمینان و همدلی؛ و بخش چهارم، پرسشنامه استاندارد و معتبر سنجش رضایت بیماران. داده‌های جمع‌آوری‌شده با استفاده از نرم‌افزار **SPSS** نسخه ۲۳ و از طریق آزمون‌های همبستگی پیرسون و اسپیرمن، تحلیل رگرسیون چندگانه و الگوی میانجی‌گری بارون و کنی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که بین مدیریت ریسک و کیفیت خدمات رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (r=0.45، p<0.001). همچنین مدیریت ریسک با رضایت بیماران نیز دارای رابطه مثبت و معنادار بود (r=0.32، p<0.001). افزون بر این، کیفیت خدمات ارتباط قوی و معناداری با رضایت بیماران نشان داد (r=0.65، p<0.001). نتایج تحلیل میانجی‌گری نیز حاکی از آن بود که کیفیت خدمات نقش میانجی جزئی ایفا می‌کند؛ به‌گونه‌ای که با ورود متغیر میانجی به مدل، اثر مستقیم مدیریت ریسک بر رضایت بیماران از β=0.32 به β=0.19 (p=0.017) کاهش یافت و اثر غیرمستقیم تقریباً برابر با 0.13 برآورد شد. نتایج این پژوهش با شواهد بین‌المللی همسو است که نشان می‌دهد شناسایی، ارزیابی و کنترل نظام‌مند ریسک‌ها می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی از آسیب‌های قابل پیشگیری بکاهد. بر اساس گزارش جهانی ایمنی بیمار سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۲۴، تقریباً از هر ده بیمار در جهان، یک نفر دچار آسیب‌های مرتبط با خدمات صحی می‌شود که سالانه بیش از سه میلیون مرگ را در پی دارد و بیش از نیمی از این موارد قابل پیشگیری هستند. در کشورهایی با درآمد پایین و متوسط مانند افغانستان که نظام سلامت با محدودیت منابع و چالش‌های ناشی از سال‌های طولانی بحران مواجه است، اجرای چنین رویکردهایی اهمیت دوچندان دارد. بر این اساس، پژوهش حاضر استقرار نظام‌های یکپارچه مدیریت ریسک مبتنی بر استانداردهای بین‌المللی مانند **ISO 31000**، اجرای برنامه‌های آموزشی برای کارکنان و ایجاد نظام‌های گزارش‌دهی خطا بدون رویکرد تنبیهی را توصیه می‌کند. از جمله محدودیت‌های پژوهش می‌توان به انجام مطالعه در یک شفاخانه و استفاده از روش نمونه‌گیری غیراحتمالی اشاره کرد؛ ازاین‌رو، انجام پژوهش‌های طولی و مطالعات مقایسه‌ای در چندین مرکز درمانی برای آینده پیشنهاد می‌شود. در مجموع، یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که مدیریت ریسک می‌تواند به‌عنوان ابزاری راهبردی در ارتقای کیفیت خدمات صحی، افزایش رضایت و وفاداری بیماران و بهبود عملکرد مراکز درمانی، به‌ویژه در محیط‌های دارای محدودیت منابع، نقش مؤثری ایفا کند. **واژگان کلیدی:** مدیریت ریسک، کیفیت خدمات صحی، رضایت بیماران، شفاخانه تخصصی قلب هرات، تحلیل میانجی‌گری، فرهنگ ایمنی بیمار.

مدیریت ریسک کیفیت خدمات صحی رضایت بیماران شفاخانه تخصصی قلب هرات تحلیل میانجی‌گری فرهنگ ایمنی بیمار.