اخلاق در انتشار

فصلنامه پژوهش‌های نوین در اقتصاد، حسابداری و بازرگانی (EABJ) متعهد به رعایت اصول اخلاق حرفه‌ای و علمی در تمامی مراحل دریافت، بررسی، داوری، پذیرش، انتشار و پس از انتشار مقالات است. هدف این سیاست، حفظ تمامیت علمی، شفافیت، عدالت، استقلال و اعتماد جامعه علمی و صیانت از حقوق نویسندگان، داوران، سردبیران و خوانندگان است.

این نشریه از اصول و رویه‌های شناخته‌شده اخلاق نشر، از جمله توصیه‌های Committee on Publication Ethics (COPE)، در تدوین و اجرای سیاست‌های اخلاقی خود بهره می‌گیرد.

1. مسئولیت نویسندگان

نویسندگان مسئول اصالت، صحت و یکپارچگی محتوای مقاله ارسالی هستند و باید در تمام مراحل ارسال و انتشار، اصول اخلاق پژوهش را رعایت کنند.

نویسندگان موظف‌اند:

• مقاله را بر اساس یک پژوهش اصیل تهیه کنند.

• از ارسال هم‌زمان یک مقاله به بیش از یک نشریه خودداری کنند.

• از انتشار تکراری یا بخش‌های قابل توجهی از آثار قبلی بدون اعلام و استناد مناسب خودداری کنند.

• تمام منابع مورد استفاده را به شکل صحیح و کامل ذکر کنند.

• داده‌ها و نتایج پژوهش را به صورت واقعی و بدون جعل یا دستکاری ارائه کنند.

• در صورت وجود تعارض منافع، آن را به شکل شفاف اعلام کنند.

• تنها افرادی را به عنوان نویسنده معرفی کنند که سهم علمی قابل توجهی در پژوهش داشته‌اند.

• از درج نام افرادی که مشارکت علمی مؤثری در پژوهش نداشته‌اند خودداری کنند.

• در صورت مشاهده خطای مهم در مقاله پس از انتشار، موضوع را سریعاً به نشریه اطلاع دهند.

• حقوق مالکیت فکری و حقوق مؤلفان آثار دیگر را رعایت کنند.

2. اصالت مقاله و سرقت ادبی

تمام مقالات ارسالی باید اصیل باشند و نباید شامل سرقت ادبی، خودسرقت ادبی، جعل داده، دستکاری داده، انتشار تکراری یا سایر اشکال سوءرفتار پژوهشی باشند.

نشریه می‌تواند مقالات را در مراحل مختلف فرآیند انتشار از نظر مشابهت متنی و اصالت علمی بررسی کند.

در صورت مشاهده شواهد معتبر از تخلف، نشریه می‌تواند فرآیند داوری یا انتشار مقاله را متوقف کرده و موضوع را مطابق سیاست سرقت ادبی و سوءرفتار پژوهشی بررسی کند.

3. مسئولیت سردبیر و هیئت تحریریه

سردبیر و هیئت تحریریه مسئول نظارت بر فرآیند علمی و اخلاقی انتشار مقالات هستند.

تصمیم‌گیری درباره ارسال مقاله برای داوری، پذیرش، اصلاح یا رد مقاله باید بر اساس کیفیت علمی، اصالت، ارتباط موضوعی، روش‌شناسی و اهمیت پژوهش انجام شود و نباید تحت تأثیر عواملی مانند جنسیت، ملیت، قومیت، مذهب، وابستگی سازمانی، دیدگاه سیاسی یا سایر ویژگی‌های شخصی نویسندگان قرار گیرد.

سردبیر و هیئت تحریریه موظف‌اند:

• استقلال و بی‌طرفی فرآیند تصمیم‌گیری علمی را حفظ کنند.

• اطلاعات محرمانه مقالات را تا زمان انتشار حفظ کنند.

• از استفاده شخصی یا علمی از مطالب منتشرنشده بدون اجازه نویسندگان خودداری کنند.

• تعارض منافع احتمالی را شناسایی و مدیریت کنند.

• شکایات و اعتراضات علمی و اخلاقی را به صورت منصفانه بررسی کنند.

• در صورت مشاهده تخلف، اقدامات اصلاحی متناسب با شدت تخلف انجام دهند.

• در صورت نیاز، اصلاحیه یا اطلاعیه بازپس‌گیری مقاله منتشر کنند.

4. مسئولیت داوران

داوران نقش مهمی در حفظ کیفیت و تمامیت علمی نشریه دارند.

داوران باید:

• مقاله را به صورت بی‌طرفانه و تخصصی بررسی کنند.

• اطلاعات و محتوای مقاله را محرمانه تلقی کنند.

• از استفاده از ایده‌ها، داده‌ها یا اطلاعات منتشرنشده مقاله برای منافع شخصی یا پژوهشی خودداری کنند.

• هرگونه تعارض منافع احتمالی را پیش از پذیرش داوری به سردبیر اعلام کنند.

• در صورت نداشتن تخصص کافی برای ارزیابی مقاله، از پذیرش داوری خودداری کنند.

• داوری را در زمان تعیین‌شده انجام دهند یا در صورت عدم امکان، موضوع را به سردبیر اطلاع دهند.

• نظرات خود را به صورت علمی، محترمانه و مستند ارائه کنند.

• از اظهارنظرهای شخصی، توهین‌آمیز یا نامرتبط با محتوای علمی مقاله خودداری کنند.

• موارد مشکوک به سرقت ادبی، انتشار تکراری، جعل داده یا سایر تخلفات احتمالی را به سردبیر گزارش کنند.

5. محرمانگی

اطلاعات مربوط به مقالات ارسالی، نویسندگان، داوران، گزارش‌های داوری و تصمیمات داخلی نشریه باید تا زمان انتشار مقاله محرمانه باقی بماند.

اطلاعات مقاله نباید بدون اجازه مناسب در اختیار اشخاصی قرار گیرد که در فرآیند بررسی مقاله مسئولیتی ندارند.

6. تعارض منافع

نویسندگان، داوران، سردبیران و اعضای هیئت تحریریه باید هرگونه تعارض منافع مالی، حرفه‌ای، شخصی یا سازمانی را که ممکن است بر قضاوت یا تصمیم‌گیری علمی تأثیر بگذارد، اعلام کنند.

وجود تعارض منافع لزوماً به معنای رد مقاله یا کنارگذاشتن فرد از فرآیند نیست؛ اما باید به صورت شفاف اعلام و در صورت لزوم مدیریت شود.

در مواردی که تعارض منافع یک داور یا عضو هیئت تحریریه بر بی‌طرفی فرآیند تأثیرگذار باشد، نشریه می‌تواند فرد مربوطه را از تصمیم‌گیری درباره مقاله کنار بگذارد.

7. جعل و دستکاری داده‌ها

هرگونه ساختن داده یا نتایج پژوهش (Fabrication) یا تغییر، حذف و دستکاری عمدی داده‌ها و نتایج به نحوی که یافته‌های پژوهش تحریف شود (Falsification) تخلف جدی اخلاق پژوهشی محسوب می‌شود.

در صورت مشاهده شواهد معتبر، نشریه موضوع را بررسی کرده و متناسب با نتیجه بررسی، اقدامات لازم را انجام خواهد داد.

8. نویسندگی و ترتیب نویسندگان

نام نویسندگان باید تنها شامل افرادی باشد که سهم علمی قابل توجهی در انجام پژوهش، تحلیل داده‌ها، تدوین مقاله یا سایر مراحل اساسی پژوهش داشته‌اند.

ترتیب نویسندگان باید پیش از انتشار نهایی مقاله مورد توافق نویسندگان باشد.

هرگونه تغییر در فهرست یا ترتیب نویسندگان پس از ارسال یا پذیرش مقاله باید با اطلاع و موافقت نویسندگان ذی‌ربط و تأیید سردبیر انجام شود.

9. استفاده از هوش مصنوعی

استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی و سامانه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی باید مطابق اصول اخلاق پژوهش و الزامات شفافیت علمی انجام شود.

ابزارهای هوش مصنوعی نباید به عنوان نویسنده مقاله معرفی شوند.

نویسندگان همچنان مسئولیت کامل محتوای مقاله، صحت داده‌ها، منابع، استدلال‌ها و نتایج ارائه‌شده را بر عهده دارند.

در صورتی که استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در تهیه، تحلیل یا ویرایش مقاله به شکل قابل توجهی انجام شده باشد، نویسندگان باید میزان و نحوه استفاده را مطابق سیاست‌های نشریه به صورت شفاف اعلام کنند.

10. انتشار مجدد و هم‌زمان

ارسال یک مقاله به صورت هم‌زمان برای چند نشریه مجاز نیست.

نویسندگان باید پیش از ارسال مقاله به EABJ اطمینان حاصل کنند که مقاله در نشریه دیگری در حال داوری یا انتشار نیست.

انتشار مجدد محتوای یکسان یا بسیار مشابه بدون توضیح و استناد مناسب نیز می‌تواند تخلف اخلاقی محسوب شود.

11. اصلاح و بازپس‌گیری مقالات

چنانچه پس از انتشار مقاله خطای مهم، تخلف اخلاقی یا مشکل اساسی در مقاله شناسایی شود، EABJ بر اساس ماهیت و شدت موضوع می‌تواند اقدامات اصلاحی انجام دهد.

این اقدامات ممکن است شامل:

• انتشار اصلاحیه (Correction)؛

• انتشار اطلاعیه ابطال یا بازپس‌گیری (Retraction)؛

• اصلاح اطلاعات کتاب‌شناختی؛

• درج توضیح در صفحه مقاله؛

• یا سایر اقدامات متناسب با شرایط

باشد.

هدف از این اقدامات، حفظ صحت و شفافیت سوابق علمی نشریه است.

12. شکایات و اعتراضات

EABJ حق نویسندگان، داوران و سایر ذی‌نفعان برای طرح شکایت یا اعتراض علمی و اخلاقی را محترم می‌شمارد.

شکایات باید از طریق سامانه یا کانال‌های رسمی ارتباطی نشریه ارائه شوند و تا حد امکان شامل توضیح دقیق موضوع و مدارک مربوطه باشند.

تمام شکایات مرتبط با فرآیند انتشار و اخلاق پژوهش به صورت منصفانه و محرمانه بررسی خواهند شد.

13. استقلال و عدم تبعیض

EABJ متعهد است فرآیند بررسی و انتشار مقالات را بر اساس معیارهای علمی و اخلاقی انجام دهد.

تصمیم‌های سردبیر و هیئت تحریریه نباید بر اساس ویژگی‌های شخصی یا وابستگی‌های غیرمرتبط نویسندگان اتخاذ شود.

14. مسئولیت ناشر

ناشر نشریه متعهد است از سردبیر و هیئت تحریریه در اجرای اصول اخلاق نشر حمایت کند و از ایجاد مداخله ناموجه در تصمیم‌های علمی جلوگیری نماید.

ناشر همچنین در صورت شناسایی تخلف یا خطای جدی، همکاری لازم را برای اصلاح سوابق علمی و اطلاع‌رسانی شفاف انجام خواهد داد.

15. هدف از سیاست اخلاق در انتشار

هدف EABJ از تدوین و اجرای این سیاست، ایجاد محیطی علمی و حرفه‌ای برای انتشار پژوهش‌های اصیل، قابل اعتماد و باکیفیت و حفظ اعتماد میان نویسندگان، داوران، سردبیران، ناشر و جامعه علمی است.

این سیاست برای تمامی مقالات و تمامی افرادی که در فرآیند ارسال، داوری، ویرایش و انتشار مقالات EABJ مشارکت دارند، قابل اجرا است.