امروز : جمعه، ۲۰ شهریور ۱۴۰۵
شناسایی اولویت بندی و تبیین اقدامات اصلاحی نظام مدیریت مالی عمومی ایران با استفاده از رویکرد آمیخته
دوره 2، شماره 2، 1405، صفحات 202 - 218
نویسندگان : محمد جعفری* 1، عادل کامرانی 2
1 - پژوهشگر، گروه مدیریت مالی، دانشکده مدیریت و برنامه ریزی راهبردی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
2 - کارشناسی ارشد دانشگاه علم و صنعت تهران
چکیده :
در قالب این مطالعه، نظام مدیریت مالی عمومی ایران با هدف شناسایی اولویت بندی و تبیین اقدامات اصلاحی موثر مورد بررسی قرار گرفته است. اهمیت این پژوهش از آن جاست که اصلاحات در نظام مالی دولتی نقش حیاتی در افزایش شفافیت، پاسخگویی، و بهره وری منابع عمومی ایفا می کند و تأثیر مستقیمی بر توسعه اقتصادی و رفاه اجتماعی دارد. مطالعه حاضر با بهره گیری از رویکرد آمیخته (کیفی و کمی) و رویکردی تقاطعی، سعی در تحلیل ساختاری و مفهومی نحوه عملکرد نظام مالی کشور و میزان کارایی اقدامات اصلاحی موجود دارد. نتایج نشان می دهد که درک عمیق ابعاد فرهنگی، اجتماعی، و مدیریتی در فرآیند تصمیم گیری و اصلاحات مالی، نقش اساسی در موفقیت برنامه های اصلاحی ایفا می کند و تدوین الگوهای مبتنی بر بومی سازی بر اساس این دیدگاه ها می تواند مسیر بهبود نظام مالی را هموار سازد. این پژوهش با تأکید بر اهمیت رویکردهای چند بعدی، نمونه ای قابل توجه از تبیین های نظری در عرصه اصلاح نظام مالی عمومی برای سیاست گذاران، محققان و نهادهای آموزشی فراهم می آورد و راهکارهای کاربردی و راهبردی در جهت بهبود ساختار و فرآیندهای مالی کشور ارائه می دهد، و بدین وسیله، نقشی مؤثر در توسعه علمی و عملی این حوزه در سطح ملی و بین المللی ایفا می نماید. نظام مدیریت مالی عمومی یکی از مهم ترین زیرساخت های حکمرانی اقتصادی و مالی دولت محسوب می شود و کیفیت عملکرد آن می تواند بر انضباط مالی، شفافیت بودجه ای، پاسخگویی دستگاه های اجرایی، تخصیص بهینه منابع و اثربخشی هزینه های عمومی تأثیرگذار باشد. در ایران، با وجود اجرای برخی برنامه های اصلاحی در حوزه بودجه ریزی، حسابداری بخش عمومی، خزانه داری و نظارت مالی، همچنان چالش هایی همچون تمرکزگرایی، ضعف پیوند میان بودجه و عملکرد، تعدد و پیچیدگی مقررات، ضعف نظام اطلاعات مالی، تأخیر در گزارشگری و محدودیت های نظارت بر عملکرد مالی وجود دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی، اولویت بندی و تبیین اقدامات اصلاحی نظام مدیریت مالی عمومی ایران با استفاده از رویکرد آمیخته انجام شده است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته اکتشافی ـ متوالی است. در بخش کیفی، از مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه حسابداری دولتی، مدیریت مالی عمومی، بودجه و نظارت مالی استفاده شده و داده ها با روش تحلیل مضمون بررسی شده اند.